Tablice rejestracyjne to znacznie więcej niż tylko kawałek plastiku z literami i cyframi przymocowany do pojazdu. To kluczowy element systemu identyfikacji pojazdów, który pozwala organom ścigania śledzić przestępców, egzekwować przepisy drogowe i utrzymywać porządek na drogach. Jednak coraz więcej kierowców w UK, często nieświadomie, łamie przepisy dotyczące tablic rejestracyjnych, narażając się na mandaty sięgające nawet 1,000 funtów, problemy z ubezpieczeniem i poważne konsekwencje prawne. Dla polskiej społeczności mieszkającej w Wielkiej Brytanii, zarówno tej która może paść ofiarą przestępstwa związanego z klonowaniem tablic, jak i tej która może nieświadomie naruszać przepisy, znajomość regulacji jest niezbędna.
Epidemia ghost plates i sklonowanych tablic – zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego
Problem nielegalnych tablic rejestracyjnych w UK osiągnął alarmujące rozmiary, które wykraczają daleko poza zwykłe unikanie mandatów za parkowanie. Według raportu All-Party Parliamentary Group for Transport Safety opublikowanego 9 grudnia 2025 roku, nawet jeden na piętnaście pojazdów na brytyjskich drogach może używać zmodyfikowanych, niezgodnych z przepisami tablic rejestracyjnych. To oznacza, że w każdym momencie setki tysięcy pojazdów poruszają się po drogach UK z tablicami, które są zaprojektowane aby uniknąć wykrycia przez kamery ANPR, czyli systemy automatycznego rozpoznawania tablic rejestracyjnych.
Sarah Coombes, posłanka z West Bromwich, która była siłą napędową za parlamentarnym dochodzeniem w tej sprawie, nazwała raport “eksplozywnym”, mówiąc że “odsłania on zagrożenie stwarzane przez ghost plates i sklonowane tablice oraz jak cały system zawodzi”. Jak podkreśliła w swoim oświadczeniu opublikowanym przez RAC 9 grudnia 2025, jest całkowicie niewłaściwe, że ludzie mogą popełniać straszne przestępstwa, a następnie zakładać działalność sprzedającą tablice rejestracyjne bez żadnych pytań. System ANPR w UK składa się z ponad 18,000 kamer, które każdego dnia wykonują około 90 milionów odczytów tablic rejestracyjnych. Te systemy są kluczowe dla egzekwowania przepisów drogowych, wykrywania nieubezpieczonych pojazdów, identyfikacji pojazdów poszukiwanych przez policję oraz monitorowania płatności za opłaty drogowe i strefy niskiej emisji.
Transport for London w swoim raporcie opublikowanym przez ITN Business w grudniu 2024 wykazał dramatyczny wzrost problemu klonowania tablic w stolicy. W ciągu ostatniego roku TfL wystawił 36,794 mandaty pojazdom ze sklonowanymi tablicami rejestracyjnymi, co stanowi gwałtowny wzrost z 22,450 mandatów odnotowanych w 2022 roku. To oznacza wzrost o ponad 64% w ciągu zaledwie trzech lat. National Police Chiefs Council szacuje, że nawet 20,000 samochodów ze sklonowanymi tablicami może poruszać się po brytyjskich drogach, jak donosi Regtransfers na podstawie danych parlamentarnych. Co więcej niepokojące, według danych uzyskanych przez firmę Yellowhite poprzez wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w latach 2020-2024 DVLA przeprowadziła tylko 496 dochodzeń dotyczących sklonowanych tablic, co stanowi średnio zaledwie 1.15% zgłoszonych przypadków, jak podaje Forecourt Trader w lipcu 2025.
Ghost plates, zwane również stealth plates, to zmodyfikowane tablice rejestracyjne zaprojektowane tak, aby wyglądały normalnie dla ludzkiego oka, ale były nieczytelne dla kamer ANPR. Jak wyjaśnia RAC w swoim przewodniku z listopada 2025 roku, te tablice wykorzystują różne techniki aby uniknąć wykrycia, od refleksyjnych sprayów i transparentnych folii, po subtelne modyfikacje znaków, które mylą oprogramowanie rozpoznające. Niektóre ghost plates są pokryte substancjami odbijającymi światło podczerwone używane przez kamery ANPR, inne używają nieprawidłowych materiałów w trójwymiarowych literach, które choć wyglądają legalnie, nie spełniają standardów rozpoznawalności.
Problem wykracza daleko poza unikanie mandatów za przekroczenie prędkości czy opłat drogowych. National Trading Standards ostrzegł w raporcie parlamentarnym, że ghost plates stanowią poważne zagrożenie dla operacji antyterrorystycznych. Pojazdy ze stealth plates mogą omijać systemy nadzoru wokół kluczowej infrastruktury takiej jak lotniska, budynki rządowe i węzły transportowe, co stwarza podatności, które mogą być wykorzystane przez grupy terrorystyczne planujące ataki z użyciem pojazdów. Przestępcy używają tablic unikających ANPR do ułatwiania działalności obejmującej nieuczciwą działalność handlową, handel narkotykami oraz zorganizowaną przestępczość taką jak handel ludźmi i przemyt.
W Londynie problem jest szczególnie ostry. Według danych Transport for London przytoczonych w raporcie parlamentarnym, z 1,000 kontroli pojazdów przeprowadzonych przy użyciu kamer zdolnych wykrywać ghost plates, 41% licencjonowanych taksówek miało niezgodne z przepisami tablice. To alarmująca statystyka, która podnosi poważne obawy o bezpieczeństwo kobiet i dziewcząt oraz podatnych pasażerów, ponieważ niemożność śledzenia tych pojazdów stwarza znaczące ryzyko. Jak ostrzega raport parlamentarny cytowany przez Road Safety GB, obecny system rejestracji tablic reprezentuje “ziejącą lukę” w infrastrukturze bezpieczeństwa UK, którą można wykorzystać używając nic bardziej zaawansowanego niż celofan, liście czy marker.
Przepisy prawne – co sprawia że tablica jest legalna lub nielegalna?
Regulacje dotyczące tablic rejestracyjnych w UK są szczegółowe i surowe. Według Road Vehicles Regulations z 2001 roku oraz jego nowelizacji, wszystkie tablice rejestracyjne muszą spełniać standardy British Standard BS AU 145e, który został zaktualizowany w 2021 roku, jak wyjaśnia Parkers w swoim przewodniku z czerwca 2025. Od 2025 roku wszystkie nowo zarejestrowane samochody w UK muszą wyświetlać tablice spełniające najnowszy standard BS AU 145e, co oznacza, że tablice muszą być wykonane z twardszych, bardziej trwałych materiałów i mieć wyraźniejszą, łatwiejszą do odczytania czcionkę aby pomóc systemom rozpoznawania tablic.
Podstawowe wymagania prawne są jasne. Przednia tablica musi być biała z czarnymi znakami, tylna żółta z czarnymi znakami. Obie tablice muszą być wykonane z materiału odblaskowego aby zapewnić czytelność w każdych warunkach pogodowych. Znaki muszą używać obowiązkowej czcionki Charles Wright 2001, zaprojektowanej specjalnie dla wysokiej czytelności i łatwej identyfikacji przez kamery oraz organy ścigania, jak podaje iDo Business w swoim przewodniku z grudnia 2025. Wymiary również są ściśle określone. Znaki muszą mieć 79 milimetrów wysokości, 50 milimetrów szerokości, a odstępy między znakami muszą wynosić 11 milimetrów, jak wyjaśnia Yorkshire Times.
Każda tablica musi również wyświetlać nazwę lub znak towarowy producenta tablicy oraz nazwę i kod pocztowy dostawcy, ponieważ wszyscy dostawcy muszą być oficjalnie zarejestrowani aby zapobiec nielegalnym dostawcom i chronić konsumentów przed kradzieżą tożsamości, jak ostrzega Parkers. Tablice 3D i 4D mogą być legalne, o ile spełniają wszystkie inne wymagania i litery są przymocowane do już w pełni zgodnej standardowej tablicy, jak wyjaśnia Business Lancashire w swoim artykule z stycznia 2026. Antony Clark z VRM Swansea, Plates4Less, tłumaczy że ich dostawca przymocowuje cyfry 4D na już w pełni zgodnej standardowej tablicy, tak że nawet jeśli każda cyfra zostałaby usunięta lub uszkodzona, kamery ANPR wciąż mogłyby poprawnie odczytać numer rejestracyjny. Nielegalne tablice nie mają tej droższej funkcji bezpieczeństwa.
Istnieje wiele sposobów, na które tablica może stać się niezgodna z przepisami, często bez wiedzy właściciela pojazdu. Według RAC w swoim przewodniku, najczęstsze naruszenia obejmują zmianę odstępów lub pozycjonowania znaków aby tworzyły imiona lub słowa. Chociaż może się to wydawać nieszkodliwe, łamie to przepisy i sprawia, że tablica jest trudniejsza do odczytania. Podobnie, zmiana czcionki na coś innego niż zatwierdzona czcionka Charles Wright również może skutkować niezgodnością. Inne nielegalne cechy obejmują używanie refleksyjnych powłok lub niezatwierdzonych materiałów, które mogą zakłócać czytelność tablicy, szczególnie przez kamery ANPR, jak ostrzega Demon Plates. Tablice wyświetlające niestandardowe symbole, takie jak loga lub grafiki, również nie spełniają wymaganych specyfikacji. Przyciemnione lub “zadymione” tablice są bezwzględnie nielegalne i skutkują mandatem 100 funtów, jak informuje Easy Number Plates w swoim przewodniku z grudnia 2025.
Nawet brudne tablice mogą być problemem prawnym. Jak wyjaśnia Parkers, podczas gdy to może wydawać się drobnostką, prowadzenie z zasłoniętą tablicą może skutkować mandatem do 1,000 funtów, a pojazd może nie przejść przeglądu MOT jeśli tablica nie może być wyraźnie odczytana. Mandat za brudną tablicę może wynosić 100 funtów na miejscu lub do 1,000 funtów gdy policja w końcu dopadnie kierowcę. Dlatego podczas zimy mądrze jest trzymać szmatkę w bagażniku lub schowku i co jakiś czas przecierać tablicę aby zapewnić jej czytelność. Niektórzy kierowcy celowo manipulują swoimi tablicami w sposób, który ich zdaniem jest subtelny, ale który jest absolutnie nielegalny. Easy Number Plates w swoim raporcie z końca 2025 roku podkreśla, że policja wzmaga kontrole przy drodze pod kątem nielegalnych odstępów, czyli przesuwania liter aby tworzyły słowa, nielegalnych teł takich jak efekt węglowy lub wzory plastra miodu na tle tablicy, oraz przyciemnionych tablic.
Kary, konsekwencje prawne i wpływ na ubezpieczenie
Konsekwencje prowadzenia z nielegalną tablicą rejestracyjną mogą być poważne i szeroko zakrojone. Według GB News w swoim artykule z lutego 2025, kierowcy przyłapani z nielegalnymi tablicami stają przed mandatami do 1,000 funtów. Pojazdy z niezgodnymi tablicami automatycznie nie przejdą przeglądu MOT i mogą nawet unieważnić pokrycie ubezpieczeniowe samochodu, jak ostrzegają eksperci. Policja ma również prawo usunąć pojazdy z drogi dopóki tablice nie zostaną zaktualizowane aby spełniały niezbędne regulacje. Number Plate Clinic w swoim przewodniku z stycznia 2025 wymienia pełny zakres potencjalnych kar. Kierowcy mogą otrzymać natychmiastowe mandaty do 1,000 funtów za używanie niezgodnych tablic, nawet jeśli naruszenie wydaje się niewielkie, takie jak nieprawidłowe odstępy lub nieautoryzowana flaga.
W skrajnych przypadkach organy ścigania mogą skonfiskować pojazd, co nie tylko zakłóca codzienną rutynę, ale również wiąże się z kosztownymi opłatami za odzyskanie jeśli pojazd jest skonfiskowany. Powtarzający się przestępcy lub osoby używające fałszywych tablic aby unikać podatków drogowych mogą stanąć przed postępowaniem sądowym, co może skutkować znacznie większymi grzywnami, kosztami prawnymi, a nawet zakazem prowadzenia pojazdu, w zależności od wagi przestępstwa. Prowadzenie z nielegalnymi tablicami może również skutkować dodaniem punktów karnych do prawa jazdy, co potencjalnie zwiększa składki ubezpieczeniowe i wpływa na zdolność do prowadzenia w przyszłości. Yorkshire Times podaje, że inne kary za prowadzenie z nielegalną tablicą rejestracyjną samochodu obejmują natychmiastowy mandat 100 funtów, trzy punkty karne i niezdany MOT.
Według Demon Plates, w samym 2022 roku ponad 12,000 nakazów zapłaty stałych kar zostało wystawionych kierowcom za nielegalne tablice rejestracyjne. Jeden godny uwagi przypadek dotyczył kierowcy ukaranego mandatem 500 funtów za wielokrotne ignorowanie ostrzeżeń o zasłoniętych tablicach. Podobnie, regionalna akcja w Manchesterze w 2020 roku wydała ponad 300 kar w ciągu jednego weekendu, pokazując powagę działań egzekucyjnych. DVLA ma również politykę, że jeśli pojazd jest zatrzymany więcej niż raz z tablicą niezgodną z przepisami, rejestracja może być cofnięta, a samochód otrzyma nową losową tablicę, jak wyjaśnia Auto Express w swoim przewodniku.
Konsekwencje nielegalnych tablic wykraczają poza mandaty i punkty karne. Jak ostrzega Number Plate Clinic w swoim artykule z lutego 2025, prowadzenie z nielegalnymi tablicami może poważnie wpłynąć na ubezpieczenie pojazdu. Jeśli kierowca otrzyma mandaty lub kary za nielegalne tablice, ubezpieczyciele mogą uznać go za kierowcę wysokiego ryzyka, prowadząc do wyższych kosztów ubezpieczenia. Badania pokazują, że składka ubezpieczeniowa może wzrosnąć nawet o 86%, co oznacza, że można płacić prawie dwukrotnie więcej, jak podaje Bespoke Plates. Kwestie odpowiedzialności prawnej są równie poważne. Jeśli tablica jest nieczytelna lub nieprawidłowa, kierowca może być oskarżony o próbę oszukania organów ścigania, co może mieć konsekwencje prawne wykraczające poza ubezpieczenie.
W przypadku wypadku drogowego w UK, użycie nielegalnych tablic może znacząco komplikować roszczenia odszkodowawcze. Ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania, argumentując że polisa została unieważniona ze względu na niezgodność z przepisami. Dla osoby poszkodowanej w wypadku spowodowanym przez kierowcę z nielegalnymi tablicami, uzyskanie odszkodowania może być niezwykle trudne, szczególnie jeśli sprawca używał ghost plates lub sklonowanych tablic aby uniknąć identyfikacji. Należy również zawsze informować firmę ubezpieczeniową samochodu, że dodano spersonalizowaną tablicę do pojazdu. Jeśli tego nie zrobimy, może to unieważnić pokrycie ubezpieczeniowe, jak ostrzega Bespoke Plates.
Niewinne ofiary klonowania tablic i zaostrzenie egzekwowania
Podczas gdy ci, którzy świadomie używają nielegalnych lub sklonowanych tablic ponoszą zasłużone konsekwencje, istnieje również rosnąca liczba niewinnych ofiar. Klonowanie tablicy polega na tym, że przestępca kopiuje rejestrację samochodu tej samej marki, modelu i koloru co jego własny, albo po zauważeniu takiego pojazdu na drodze, albo po zobaczeniu go reklamowanego na sprzedaż online. Ofiary często dowiadują się, że ich samochód został sklonowany tylko wtedy, gdy zaczynają otrzymywać mandaty za parkowanie, przekroczenie prędkości i inne opłaty, których nie mogli ściągnąć.
Jak opisuje Parkers, uprawnieni posiadacze tablic rejestracyjnych są często klonowani przez powtarzających się przestępców, którzy chcą popełniać przestępstwa w ich imieniu. Niewinne strony regularnie kończą z żałosnym stosem administracji życiowej, próbując wyplątać się z fałszywego użycia ich tablic rejestracyjnych. Perpetualnie brudne tablice mogą również uczynić kogoś bardziej podatnym na oszustwa tożsamości, ponieważ może być trudno udowodnić, że był gdzie indziej w kraju gdy przestępstwo było popełniane z jego tablicami. Według Bespoke Plates, ważne jest aby utrzymywać tablicę w czystości, ponieważ jeśli zostanie sklonowana przez przestępców, można otrzymywać mandaty za przekroczenie prędkości lub mandaty parkingowe, które do nas nie należą. Jeśli to się stanie, należy zwrócić mandaty i grzywny organowi wydającemu i wyjaśnić co się stało, dostarczając wszelkie dowody aby to udowodnić. Należy również skontaktować się z DVLA i policją jeśli tablica zostanie sklonowana.
Jako część szerszej strategii bezpieczeństwa drogowego UK ogłoszonej w styczniu 2026, rząd zapowiedział zaostrzenie działań przeciwko nielegalnym tablicom rejestracyjnym. Jak donosi Parkers w swoim przewodniku, w styczniu 2026 rząd UK ogłosił akcję przeciwko nielegalnym tablicom jako część szerszego zakresu reform bezpieczeństwa drogowego. Easy Number Plates ostrzega, że w 2026 roku siły policyjne będą używać nowszych kamer ANPR, które mogą wykrywać niezgodne tablice łatwiej niż kiedykolwiek wcześniej. Raporty bezpieczeństwa drogowego z końca 2025 podkreśliły znaczący problem z ghost plates, czyli refleksyjnymi tablicami zaprojektowanymi aby oślepić kamery prędkości. W rezultacie policja wzmaga kontrole przy drodze pod kątem nielegalnych odstępów, nielegalnych teł oraz przyciemnionych tablic.
Wolverhampton City Council stało się pierwszym lokalnym organem, który zainwestował w technologię i specjalistyczny sprzęt zaprojektowany aby wykrywać nielegalne tablice, jak donosi ITN Business w grudniu 2024. Ta technologia ANPR nowej generacji zapewnia wyraźniejsze, dokładniejsze odczyty nawet w trudnych środowiskach, takich jak jasne oświetlenie lub w nocy, utrudniając ghost plates uniknięcie wykrycia. Oprogramowanie rozpoznawania wspomagane AI jest również wdrażane przez organy ścigania. Te systemy mogą wykrywać subtelne anomalie takie jak nietypowe style czcionek, nieregularne odstępy między znakami lub inne zmiany w wyglądzie tablicy, które zazwyczaj pozostałyby niezauważone przez ludzkie oko. Surrey Police i NOW Wireless przetestowały system SenseTrace AI, który wykrywa i rejestruje pojazdy wyświetlające ghost plates używając analizy w czasie rzeczywistym istniejących danych CCTV i ANPR, jak podaje Regtransfers.
Jak zapewnić zgodność i uniknąć problemów prawnych?
Dla polskich kierowców w UK, najlepszym sposobem aby uniknąć problemów z tablicami rejestracyjnymi jest upewnienie się, że tablice spełniają wszystkie wymagania prawne. Number Plate Clinic zaleca regularne sprawdzanie zgodności poprzez inspekcję projektu tablicy, weryfikację, że czcionka, odstępy i kolory są zgodne ze standardami DVLA, oraz szukanie numeru British Standard BS AU 145e na tablicy. Ważne jest również aby przejrzeć informacje dostawcy, ponieważ legalne tablice muszą wyświetlać nazwę i kod pocztowy dostawcy. Należy również ocenić stan tablicy i wymienić tablice, które są uszkodzone, wyblakłe lub pęknięte. W razie wątpliwości, najlepiej skonsultować się z profesjonalistą i odwiedzić renomowanego dostawcę takiego jak Number Plate Clinic, Regtransfers lub innego zarejestrowanego dostawcy DVLA.
Dla kierowców po raz pierwszy złapanych z wadliwą tablicą, policja wystawi Vehicle Defect Rectification Scheme notice, dając 14 dni na zalegalizowanie tablicy i uzyskanie pieczątki od oficjalnego dostawcy, która następnie zostaje przekazana na lokalny posterunek policji, jak wyjaśnia Auto Express. Należy pamiętać, że jeśli kierowca prowadzi pojazd z nielegalnie lub nieprawidłowo wyświetlanymi tablicami rejestracyjnymi, może to wpłynąć na ubezpieczenie samochodu, ponieważ tablica nie jest możliwa do zidentyfikowania przez ANPR. Regularnie czyszcząc tablice, sprawdzając ich stan i upewniając się że są zgodne z przepisami, kierowcy mogą uniknąć kosztownych mandatów i poważniejszych konsekwencji prawnych.
System regulacji tablic rejestracyjnych w UK wymaga pilnej reformy. Jak podkreśla raport parlamentarny, obecnie istnieje ponad 34,455 dostawców zarejestrowanych w DVLA do produkcji tablic rejestracyjnych UK, a wielu z nich działa z prywatnych domów lub małych warsztatów, bez żadnych kontroli przeszłości. Niektórzy dostawcy mają karalność kryminalną, w tym za przestępstwa z użyciem przemocy i oszustwa. Simon Williams, szef polityki RAC, powiedział w oświadczeniu z grudnia 2025, że “jasne jest z tego raportu, że pilne działanie musi zostać podjęte aby zatrzymać powszechne nadużywanie tablic rejestracyjnych, które ma poważne i dalekosiężne konsekwencje dla naszego społeczeństwa od bezpieczeństwa drogowego po bezpieczeństwo narodowe”. Dodał, że “ghost plates i sklonowane tablice nie mają miejsca na naszych drogach, ponieważ nikt nie powinien być w stanie prowadzić pojazdu niewidocznego dla kamer egzekwujących prawo lub niewykrywalnego przez policję”.
Dla Polaków mieszkających w UK, zarówno jako potencjalne ofiary przestępstw związanych z tablicami, jak i jako kierowcy którzy mogą nieświadomie łamać przepisy, znajomość regulacji i zapewnienie zgodności jest kluczowe. Tablice rejestracyjne mogą wydawać się drobną kwestią techniczną, ale ich znaczenie dla bezpieczeństwa drogowego, egzekwowania prawa i bezpieczeństwa narodowego jest nie do przecenienia. W erze, gdy kamery ANPR wykonują 90 milionów odczytów dziennie i gdy każdy wypadek drogowy może być powiązany z konkretnym pojazdem poprzez jego tablice, zapewnienie że te tablice są legalne, czytelne i prawidłowo zarejestrowane nie jest opcjonalne – to obowiązek prawny każdego kierowcy.
Źródła użyte w artykule:
- All-Party Parliamentary Group for Transport Safety (9 grudnia 2025) – raport parlamentarny o ghost plates i klonowaniu tablic
- RAC (9 grudnia 2025) “Parliamentary group uncovers widespread number plate illegality”
- Parkers (25 czerwca 2025) “UK number plate Law 2025: legal rules, sizes and fines”
- Transport for London / ITN Business (17 grudnia 2024) “Ghost plates: How motorists are exploiting ANPR vulnerabilities”
- Regtransfers “Parliamentary inquiry examines ghost plates”
- GB News (25 lutego 2025) “New number plate changes to be rolled out this week”
- Number Plate Clinic (19 stycznia 2025 i 21 lutego 2025) – przewodniki o nielegalnych tablicach
- Easy Number Plates (grudzień 2025) “New UK Driving Laws 2026”
- Demon Plates “What You Need to Know About Fines for Illegal Number Plates”
- iDo Business (8 grudnia 2025) “Banned Number Plates 2026”
- Auto Express “Illegal number plates: UK rules on font, spacing and fines”
- Business Lancashire (7 stycznia 2026) “Proposed UK number plate rule changes”
- Forecourt Trader (14 lipca 2025) “Surge in number plate cloning incidents”